Projeler

PROJELER

Lise Düzeyinde Sürdürülebilir Ekoloji Kategorisi 3.sü - Yemeğini Paylaş, Mutluluğu Çoğalt

Kıt olan kaynakların karşısında ihtiyaçlar sonsuzdur. İhtiyaçları karşılamak için kıt olan kaynakların en rasyonel şekilde kullanılması bir zorunluluktur. Tasarruf sadece yoklukta değil aynı zamanda varlıkta da hiçbir şeyi ziyan etmemektir. İsraf etmemek yani tasarruf yapmak hem aile bütçesi hem de ülke ekonomisi adına gelecek nesillere taşınması, benimsenip uygulanması ve yaşatılması gereken önemli bir değerdir (Gündüz, 2002:148; kutso.org.tr). Gıda israfı ve kaybı son yıllarda hem bilimsel hem de küresel açıdan üzerinde fazlaca konuşulan bir konu haline gelmiştir. Tarım sektöründe çevresel ayak izinin azaltılması ve fakir ülkelerin açlık, yoksulluk/sefaletinin giderilmesi için gıda kayıp ve israfında azaltıma gidilmesi küresel bir konu olarak değerlendirilmektedir (Aydın ve Çelik, 2020:824).

Tüketilemeyecek/israf edilen gıdaları üretmek için küresel olarak kullanılan su miktarının, 9 milyar insanın su tüketim ihtiyacını karşılayacak düzeyde olması da ayrıca üzerinde durulması gereken bir konudur (FAO, 2013; Aksoy ve Solunoğlu, 2015). İsraf, kıt kaynakların etkin kullanımı bakımından, sonuçları ciddi boyutlara ulaşan ve uzak durulması gereken bir davranış olarak tanımlanmaktadır. Oldukça önemli büyüklüklere ulaşan israfın, azaltılması yönünde önlemler alınmaya çalışılmakta, bu konuda bireylerin duyarlı ve bilinçli davranış sergilemeleri büyük önem taşımaktadır. Bu duyarlılık ve bilinçle, tüketicilerin israfı azaltmaları ve davranışlarını israfı azaltıcı yönde değiştirmeleri gerekmektedir (Aydın ve Çelik, 2020:825).

Gıda israfı; tarladan evlere gelene kadar geçen süreçte birçok nedenden dolayı ortaya çıkmaktadır. Gıdaların hasat veya nakil sırasında ezilmesi, çürümesi ve bozulması gıdanın israf edilmesine yol açmaktadır. Elbette israf sadece tarla veya marketlerde gerçekleşmiyor. Lokantada yemek yedikten sonra tabakta bırakılan yemek artıkları, ihtiyaç listesi yapmadan alışverişe çıkarak gereğinden fazla gıda alarak çürümeye yüz tutulanlar da gıda israfına neden olan etkenler olarak sayılabilir (gidaisrafi.com, 2020). En yüksek gıda israfı maalesef evlerimizde gerçekleşiyor. Bilinçli birey bilinçli toplum prensibiyle öncelikle evlerimizde, bireysel alışkanlıklarımızı değiştirerek gıda israfına son vermeliyiz. Bilinçsiz tüketim nedeniyle ihtiyaçtan fazla aldığımız gıdalar çürüyerek çöpe gidiyor. Bizler için normal gibi gözükse de aslında dünyamız ve geleceğimiz için bu küçük detaylar büyük bir risk taşıyor (gidaisrafi.com, 2020).

Proje fikrimizi oluşturmada ve akıllı telefon uygulamamızda Sayın Mehmet TEKERLEK`ten ilham aldık. Türkiye; onu ‘Topla dağıt, dinsin ağıt!` sloganı ile tanıdı. Ömrünü iyiliğe ve ihtiyaç sahiplerine ulaşmaya adadı. Uzun yıllar boyunca gündüzleri kendi mesleğini icra etti, geceleri ise
sokak sokak yardım dağıttı. Mehmet Tekerlek. 1926 yılında dünyaya geldi. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı memurluğu yaptığı sırada 1956 yılında yardım seferberliği başlatılmıştı. Memurluk yaptığı dönemde, bakanlık tarafından açılan bir kurs için eleman bulmakla görevlendirildiğini ve araştırma yaptığı sıralarda şehirdeki mahallelerde yoksul vatandaşların durumunu gördüğünü dile getiren Mehmet Tekerlek, ihtiyaç sahibi ailelerin adreslerini not aldıktan sonra yardıma başladı. Lokantalarda yemek yediği esnada arta kalan yemeklerin atıldığını görünce çok üzülüp bu yemekleri yoksullara ulaştırmaya karar verdi (kubbiye.com/pelerinsiz- kahraman-haci-mehmet-tekerlek/).

64 yıldır restoran ve lokantalardan topladığı yemekler ile hayırseverlerin verdiği eşyaları ‘Topla Dağıt Dinsin Ağıt’ sloganı ile ihtiyaç sahiplerine ulaştırıyor. Mehmet Tekerlek, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden Üstün Hizmet Ödülü’ alan sayılı insanlar arasında yerini alırken, isteği üzerine kurulan ‘Mehmet Tekerlek Gönüllüleri’ grubu yardım yapmayı sürdürüyor (hurriyet.com.tr/gundem/iyilige-adanmis-bir-omur). Biz de Sayın Mehmet Tekerlek`ten ilham alarak projemiz ile gıdaları teknoloji yardımı ile toplayarak ihtiyaç sahiplerine kısa sürede ulaştırmayı hedefledik. Tasarlamayı düşündüğümüz bir akıllı telefon uygulaması ile artan yiyeceklerin yerel yönetim desteği ile kurulacak ekipler sayesinde toplanabilmesi, ihtiyaç sahiplerine hızlı bir şekilde ulaşmak ve sokak hayvanlarının beslenmesine destek olmak hedeflenmektedir. Projenin; gıda israfı ve dolaylı olarak su israfını önleme konusunda faydalı olacağını, “Atık Yönetimi” konusunda atıkların verimli kullanımına ve böylece “Sürdürülebilir Ekoloji ve Çevre”ye olumlu katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.